Sau một sự mất mát đột ngột: cần làm gì

Trang này dành cho các gia đình và người thân đang đối mặt với một ca qua đời bất ngờ tại nhà, ở bệnh viện, khi đang đi du lịch hoặc trong một hoàn cảnh khác. Trang cũng dành cho người đã được nhờ gọi điện và đưa ra quyết định trong lúc mọi người đều đang hoang mang, đau buồn.

Những giờ đầu có thể khiến mọi thứ như không thật. Một số quyết định có thể cần xử lý sớm, nhưng nhiều chi tiết có thể chờ cho đến khi bạn có thêm thông tin. Việc dừng lại, hít thở và ghi ra giấy những điều cần nhớ là hoàn toàn ổn.

Nếu có các câu hỏi ngay về việc sắp xếp, bạn có thể tìm hiểu thêm về các sắp xếp theo nhu cầu (at-need) và những lựa chọn thường có sẵn.

Bước đi đầu tiên phù hợp sẽ phụ thuộc vào nơi xảy ra sự qua đời.

1. Nếu vẫn có bất kỳ nghi ngờ nào về điều đã xảy ra, hãy gọi 911.
2. Nếu sự qua đời xảy ra tại bệnh viện, trại dưỡng lão (hospice) hoặc cơ sở chăm sóc, nhân viên thường sẽ giải thích các bước tiếp theo.
3. Nếu sự qua đời xảy ra tại nhà và được dự kiến trong chương trình chăm sóc hospice, hãy gọi y tá hospice hoặc số điện thoại mà bạn đã được cung cấp.
4. Nếu sự qua đời xảy ra đột ngột, không có người trông nom, do tai nạn hoặc không rõ ràng, có thể cần sự tham gia của dịch vụ khẩn cấp, cảnh sát hoặc cơ quan giám định y khoa/coroner trước khi nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng có thể đưa người qua đời vào chăm sóc.

Trong nhiều ca qua đời đột ngột, giấy chứng tử có thể chưa được cấp ngay. Có thể sẽ có quá trình điều tra, khám nghiệm hoặc thủ tục giấy tờ cần thời gian. Điều này có thể làm chậm một số việc sắp xếp. Việc này gây bực bội, nhưng rất thường gặp.

Nếu bạn được yêu cầu chọn nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng, bạn có thể xin thêm chút thời gian để gọi điện. Bạn không cần đồng ý với các dịch vụ “phụ thu” ngay lúc đang sốc.

Có thể giúp ích nếu bạn chuẩn bị sẵn một danh sách đơn giản:
- Họ và tên đầy đủ của người đã qua đời
- Ngày sinh
- Nơi xảy ra sự qua đời
- Tên và số điện thoại của bệnh viện, coroner hoặc cơ quan giám định y khoa nếu có liên quan
- Tên của bất kỳ người nào được pháp luật tiểu bang cho phép để đưa ra quyết định
- Bất kỳ mong muốn nào đã biết về chôn cất, hỏa táng, tôn giáo hoặc dịch vụ quân sự

Nếu trước đó có sắp xếp sẵn hoặc kế hoạch bằng văn bản, hãy hỏi tài liệu đang ở đâu. Nếu chưa có kế hoạch thì cũng là điều thường gặp. Đơn vị được cấp phép có thể giải thích các lựa chọn khi họ nắm được hoàn cảnh thực tế.

Nó giúp ích nếu bạn biết rằng các đơn vị có thể cung cấp các dịch vụ khác nhau, mốc thời gian khác nhau và mức giá khác nhau. Một ca qua đời đột ngột đôi khi cần thêm công tác phối hợp, đặc biệt nếu có liên quan đến cơ quan giám định y khoa, việc vận chuyển từ quận hoặc tiểu bang khác, hoặc giấy tờ bị chậm trễ. Dù vậy, các gia đình vẫn có những quyền lợi quan trọng.

Theo FTC Funeral Rule, bạn có quyền yêu cầu bất kỳ nhà tang lễ nào cung cấp Bảng giá chung chi tiết theo từng hạng mục (General Price List), thường gọi tắt là GPL. Bạn có quyền chỉ mua những hàng hóa và dịch vụ mà bạn muốn. Bạn có quyền sử dụng quan tài hoặc hòm tro được mua từ nơi khác. Bạn cũng có quyền từ chối việc ướp xác (embalming) khi việc này không được pháp luật yêu cầu. Pháp luật hiếm khi yêu cầu phải ướp xác.

Bạn có thể hỏi những câu hỏi rõ ràng, bình tĩnh:
- Quý vị có được cấp phép tại tiểu bang này không?
- Quý vị có thể gửi email hoặc nhắn tin cho tôi bảng GPL không?
- Phần phí cho các dịch vụ cơ bản bao gồm những gì?
- Có thể phát sinh phí vận chuyển nào không?
- Nếu có cơ quan giám định y khoa tham gia, điều đó ảnh hưởng thế nào đến thời gian và chi phí?
- Trường hợp này có cần ướp xác không, và nếu có thì theo luật hoặc chính sách nào?
- Quý vị có những lựa chọn chi phí thấp hơn nào?

Giá sẽ khác nhau theo khu vực và từng đơn vị. “Khoảng giá điển hình” không phải là báo giá. Hãy xác nhận tất cả mức giá bằng văn bản và yêu cầu từng đơn vị cung cấp GPL của họ. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm về chi phí và quyền lợi theo Funeral Rule.

Nếu bạn đang cân nhắc giữa chôn cất và hỏa táng, đừng để ai đó thúc ép bạn. Hỏa táng trực tiếp có thể rẻ hơn so với chôn cất dịch vụ đầy đủ, nhưng mỗi gia đình lại coi trọng những điều khác nhau. Lựa chọn đúng là lựa chọn phù hợp với nhu cầu, niềm tin và ngân sách của gia đình bạn.

Sau một ca qua đời đột ngột, nhiều gia đình lo lắng về tiền bạc ngay lập tức. Điều đó là dễ hiểu. Chi phí có thể tăng nhanh, đặc biệt khi các quyết định được đưa ra trong lúc căng thẳng.

Một số khoản phí thường gặp có thể bao gồm chi phí chuyển người qua đời từ nơi xảy ra, chi phí lưu giữ, các dịch vụ cơ bản của nhà tang lễ, giấy phép, giấy chứng tử, việc chuẩn bị nếu bạn chọn, sử dụng cơ sở vật chất để viếng hoặc tổ chức lễ, các khoản phí liên quan đến hỏa táng hoặc chôn cất, và các vật phẩm như hòm tro (urn) hoặc quan tài (casket). Không phải gia đình nào cũng cần đầy đủ mọi hạng mục.

Có thể có cách để giữ chi phí thấp hơn:
- Hỏi về hỏa táng trực tiếp (direct cremation) hoặc chôn cất ngay (immediate burial)
- Hỏi liệu có thể tổ chức buổi gặp riêng của gia đình theo ý mình, tách riêng với lễ tưởng niệm lớn hơn vào lúc sau hay không
- Hỏi xem bạn có thể tự cung cấp hòm tro (urn) hoặc quan tài (casket) của mình không
- Hỏi cần bao nhiêu giấy chứng tử được chứng nhận (certified death certificates) một cách thực sự trước khi đặt thêm
- Hỏi liệu cáo phó đăng trực tuyến có phải là lựa chọn bắt buộc không (có thể không cần)

Nếu ai đó nhắc đến hợp đồng “sắp xếp trước” (pre-need) hoặc gói “chi phí mai táng cuối đời” (final-expense coverage), hãy biết rằng hai loại này khác nhau. Hợp đồng mai táng sắp xếp trước không giống với bảo hiểm chi trả chi phí mai táng cuối đời. Hãy hỏi xem có phần tiền nào được bảo đảm/được bảo vệ và ai đang giữ số tiền đó. Bảo hiểm thường liên quan đến một đại lý được cấp phép. Stillpoint không bán các kế hoạch sắp xếp trước hoặc bảo hiểm.

Giữa lúc mất mát đột ngột, việc gọi điện lặp đi lặp lại có thể rất khó khăn. Stillpoint có thể giúp bạn bằng cách ghép cặp, hoàn toàn miễn phí, với các nhà tang lễ và đơn vị hỏa táng được cấp phép gần nơi bạn ở.

Chúng tôi là dịch vụ ghép cặp miễn phí. Chúng tôi không sắp xếp tang lễ, không thực hiện hỏa táng, không bán vật phẩm, và cũng không bán bảo hiểm. Chúng tôi không thay thế nhà cung cấp dịch vụ, bệnh viện, cơ quan giám định y khoa, hay các hướng dẫn pháp lý.

Những gì việc ghép cặp có thể giúp:
- Giúp bạn hiểu các lựa chọn chôn cất và hỏa táng thường gặp bằng ngôn ngữ dễ hiểu
- Giúp bạn kết nối với các đơn vị địa phương được cấp phép có thể chia sẻ tình trạng sẵn sàng và giá bằng văn bản
- Giúp bạn so sánh các lựa chọn mà không phải tự mình gọi hàng chục cuộc
- Giúp bạn tiến chậm rãi hơn khi mọi thứ cảm thấy quá tải

Nếu bạn muốn xem tổng quan rộng hơn về các lựa chọn chôn cất hoặc hỏa táng, các trang này có thể hữu ích: chôn cất và hỏa táng.

Bạn không cần phải giải quyết mọi thứ cho cả tuần ngay hôm nay. Chỉ cần một bước tiếp theo rõ ràng là đủ.

Bạn có thể cân nhắc chọn một trong các việc sau:
1. Gọi lại cho bệnh viện, hospice, coroner hoặc cơ quan giám định y khoa và hỏi cần gì trước khi được chuyển giao.
2. Nhờ một người thân hoặc một người bạn giúp thu thập giấy tờ và ghi chép.
3. Yêu cầu các đơn vị được cấp phép gửi bảng giá bằng văn bản.
4. Nếu bạn muốn được giúp so sánh các lựa chọn tại địa phương, hãy dùng Stillpoint để được ghép cặp.

Nếu cảm xúc trong gia đình đang dâng cao, hãy cố gắng giữ quyết định đơn giản cho cuộc trò chuyện đầu tiên. Tập trung vào điều cần phải xảy ra ngay lúc này, điều có thể chờ đến ngày mai, và thông tin bạn vẫn còn cần.

Không có cách nào là hoàn hảo để làm việc này. Chỉ có bước tiếp theo, thiết thực hơn mà bạn có thể làm ngay.