Phải làm gì trong vài giờ đầu khi có người qua đời
Trong vài giờ đầu sau khi có người qua đời, vài bước đơn giản có thể giúp bạn bảo vệ nguyện vọng của người thân và giữ cho tâm trí bạn được bình an.
Khi một người qua đời, có thể rất khó để nghĩ cho thật rõ ràng. Bạn không cần phải làm mọi thứ cùng lúc. Chỉ cần vài cuộc gọi và vài quyết định ban đầu là đã đủ cho lúc này.
Những việc tiếp theo sẽ phụ thuộc vào nơi sự việc xảy ra: tại nhà, trong chương trình chăm sóc giảm nhẹ (hospice), trong bệnh viện hay tại cơ sở điều dưỡng. Hướng dẫn này cung cấp thông tin giáo dục chung để giúp bạn hiểu các bước thường gặp tiếp theo. Stillpoint là dịch vụ ghép cặp miễn phí, không phải nhà tang lễ hoặc lò hỏa táng. Chúng tôi không tổ chức tang lễ hay thực hiện hỏa táng.
Nói bằng ngôn ngữ dễ hiểu
Bạn không cần giải quyết mọi việc ngay hôm nay. Trước tiên, hãy gọi đúng người phụ trách theo nơi đã xảy ra sự qua đời, sau đó tìm bất kỳ nguyện vọng nào được ghi lại, và từ từ lựa chọn nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng có giấy phép.
Bức tranh tổng quan bình tĩnh về vài giờ đầu
Vài giờ đầu thường xoay quanh ba việc: làm thủ tục để xác nhận việc qua đời, tìm bất kỳ chỉ dẫn nào được ghi sẵn, và quyết định người sẽ chăm sóc cho người thân của bạn ngay sau đó.
Nếu sự qua đời được dự đoán trước và người thân của bạn đang ở hospice, hãy gọi y tá của hospice trước. Nếu sự qua đời xảy ra ở bệnh viện hoặc nhà dưỡng lão, nhân viên thường sẽ hướng dẫn các bước ngay lập tức.
Nếu sự qua đời xảy ra tại nhà và không được dự đoán trước, hãy gọi 911. Có thể sẽ cần sự tham gia của nhân viên cấp cứu hoặc nhân viên pháp y/y tế hay cảnh sát điều tra. Cố gắng không di chuyển người hoặc căn phòng nếu bạn chưa được hướng dẫn rằng có thể làm như vậy.
Nếu bạn đã chọn sẵn một nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng, bạn có thể chia sẻ thông tin đó khi được hỏi. Nếu chưa, thông thường bạn vẫn có một khoảng thời gian để lựa chọn. Hãy yêu cầu mức giá bằng văn bản rõ ràng và xác nhận đơn vị đó có giấy phép tại tiểu bang của bạn.
- Qua đời dự kiến trong hospice: gọi hospice trước.
- Qua đời dự kiến ở bệnh viện hoặc cơ sở: nhân viên sẽ giải thích các bước tiếp theo.
- Qua đời bất ngờ tại nhà: gọi 911.
- Nếu bạn không biết phải làm gì, hãy dừng lại một chút và nhờ một người bạn tin tưởng ở bên hoặc giúp bạn thực hiện các cuộc gọi.
Trước khi đưa ra quyết định, bạn cần biết gì
Bạn có thể sẽ bị hỏi nhanh một vài câu hỏi, nhưng đa phần các gia đình vẫn có quyền và lựa chọn. Trong nhiều trường hợp, bạn không cần phải quyết định mọi chi tiết ngay lập tức.
Thông thường, nhà tang lễ sẽ cung cấp cho bạn một bản kê giá chi tiết của General Price List (GPI), còn gọi là GPL, nếu bạn hỏi trực tiếp tại chỗ. Theo FTC Funeral Rule (FTC quy định về tang lễ) của Ủy ban Thương mại Liên bang Hoa Kỳ, nhìn chung bạn có quyền chỉ mua những hàng hóa và dịch vụ bạn muốn, quyền sử dụng quan tài hoặc bình tro mua ở nơi khác, và quyền từ chối ướp xác khi không phải là yêu cầu theo luật. Việc ướp xác hiếm khi là bắt buộc theo luật. Bạn có thể đọc thêm tại quyền theo Funeral Rule.
Mức giá có thể chênh lệch rất nhiều. Hỏa táng, an táng, vận chuyển, giấy tờ, chi phí sử dụng cơ sở và hàng hóa thường được liệt kê riêng. Tất cả các mức giá bạn thấy trên mạng thường chỉ là khoảng giá tham khảo phổ biến, không phải báo giá. Hãy hỏi mỗi đơn vị để lấy GPL và xác nhận giá bằng văn bản.
Nếu người thân của bạn để lại chỉ dẫn, những thông tin đó có thể giúp ích. Hãy tìm hợp đồng đã chuẩn bị trước (pre-need), giấy tờ xuất ngũ quân đội nếu người đó là cựu quân nhân, giấy tờ của nghĩa trang, hoặc một ghi chú đơn giản về nguyện vọng an táng hoặc hỏa táng. Nếu có hồ sơ chuẩn bị trước, hãy để hồ sơ đó ở gần.
Nếu không có kế hoạch được ghi lại, đừng hoảng. Các gia đình vẫn đưa ra những lựa chọn này mỗi ngày—từng bước một.
- Hỏi xem đơn vị có giấy phép tại tiểu bang của bạn hay không.
- Hỏi để nhận GPL và các ước tính bằng văn bản.
- Đừng cảm thấy bị thúc ép phải mua gói dịch vụ hoặc hàng hóa mà bạn không muốn.
- Nếu có ai nhắc đến hợp đồng chuẩn bị trước hoặc chính sách bảo hiểm, hãy yêu cầu xem tài liệu trước khi đồng ý bất cứ điều gì.
Từng bước: việc cần làm trước tiên
1. Hít thở và gọi đúng người phụ trách theo tình huống.
- Hospice tại nhà: gọi y tá của hospice.
- Bệnh viện hoặc cơ sở điều dưỡng: trao đổi với nhân viên.
- Qua đời bất ngờ tại nhà: gọi 911.
2. Hỏi ai sẽ thực hiện việc xác nhận qua đời và điều gì xảy ra tiếp theo.
Thông thường việc này do nhân viên y tế, hospice, đội cấp cứu, hoặc nhân viên pháp y/y tế hoặc cơ quan cảnh sát điều tra tùy theo từng trường hợp phụ trách.
3. Thu thập thông tin cơ bản.
Bạn cần có họ tên đầy đủ theo giấy tờ hợp pháp của người qua đời, ngày sinh, địa chỉ, Số An Sinh Xã Hội (Social Security number) nếu có, và tên bác sĩ điều trị. Bạn không cần tất cả giấy tờ ngay lập tức, nhưng việc bắt đầu một chiếc thư mục nhỏ sẽ rất hữu ích.
4. Tìm các nguyện vọng được ghi lại.
Kiểm tra di chúc, giấy chỉ dẫn trước (advance directive), giấy tờ chuẩn bị trước (pre-planning), giấy tờ quyền sử dụng lô mộ tại nghĩa trang (cemetery deed), mẫu giấy xuất ngũ quân đội, hoặc một ghi chú về việc ưu tiên an táng hoặc hỏa táng. Nếu có hồ sơ chuẩn bị trước, hãy giữ nó ở gần.
5. Chọn đơn vị sẽ lo việc chăm sóc sau khi bàn giao.
Nếu chưa chọn sẵn đơn vị từ trước, bạn có thể so sánh vài nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng có giấy phép. Hãy hỏi để lấy GPL, hỏi về tình trạng sẵn có và mức giá bằng văn bản. Nếu gia đình bạn cần được hỗ trợ hiểu các lựa chọn, Stillpoint có thể giúp bạn được ghép cặp với các đơn vị có giấy phép gần bạn hoàn toàn miễn phí.
6. Chỉ thông báo cho những người cần biết ngay.
Bạn có thể muốn liên hệ với một người thân trong gia đình, một người bạn thân, người quản lý/đơn vị công tác nếu cần, và một người lãnh đạo tinh thần nếu điều đó quan trọng với gia đình bạn. Hiện tại bạn chưa cần thông báo rộng rãi.
7. Hoãn các quyết định không gấp.
Viết cáo phó, hoa, tài liệu in ấn, kỷ vật, và các chi tiết cho buổi gặp gỡ lớn hơn có thể đợi cho đến khi bạn đã nghỉ ngơi và đã trao đổi cùng nhau.
- Nếu có nhiều người thân tham gia, hãy chọn một người đầu mối liên hệ chính.
- Ghi lại tên, số điện thoại, và những gì từng người cho bạn biết.
- Nếu bạn quá đau buồn để nói chuyện, hãy nhờ một người bạn tin tưởng lắng nghe và ghi lại.
Chi phí và các lựa chọn trong ngày đầu
Những khoản chi phí sớm nhất thường liên quan đến việc chuyển người thân của bạn đến sự chăm sóc của nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng, các dịch vụ cơ bản của giám đốc tang lễ và nhân viên, việc làm lạnh hoặc nơi lưu giữ, nộp giấy tờ, rồi đến các lựa chọn mà gia đình bạn đưa ra sau đó.
Đối với hỏa táng, nhiều gia đình so sánh giữa hỏa táng trực tiếp với hỏa táng có xem mặt hoặc có tổ chức buổi lễ. Đối với an táng, chi phí có thể bao gồm nhà tang lễ, quan tài, phí nghĩa trang, chi phí mở và đóng mộ, và hầm/khung mộ (vault) hoặc tấm lót mộ (grave liner) nếu nghĩa trang yêu cầu. Lễ tưởng niệm có thể diễn ra cùng với an táng hoặc cùng hỏa táng, hoặc tổ chức riêng vào một thời điểm sau. Nếu bạn muốn có cái nhìn rõ hơn về khoảng giá phổ biến, trang chi phí của chúng tôi có thể hữu ích.
Hãy hỏi những câu hỏi bình tĩnh và thẳng thắn:
- Phần nào được bao gồm trong phí dịch vụ cơ bản
- Phí chuyển (transfer) là bao nhiêu
- Có tính phí làm lạnh theo từng ngày không
- Phí giấy tờ có được tách riêng không
- Những lựa chọn chi phí thấp hơn mà đơn vị có
- Chúng tôi có thể tự cung cấp bình tro (urn) hoặc quan tài không
- Kế hoạch của chúng tôi có cần ướp xác không
Nếu người thân của bạn đã thanh toán trước cho dịch vụ, hãy yêu cầu một bản sao hợp đồng và hỏi cách bảo vệ các khoản tiền. Hợp đồng tang lễ trả trước (pre-need) và bảo hiểm chi phí mai táng (final-expense insurance) không phải là giống nhau. Bảo hiểm liên quan đến một đại lý được cấp phép, và chúng tôi không bán bất kỳ loại nào. Đây là thông tin giáo dục chung, không phải tư vấn pháp lý, tài chính, thuế hay bảo hiểm.
- Khoảng giá phổ biến không phải là báo giá.
- Hãy xác nhận mọi khoản phí bằng văn bản trước khi bạn ký.
- Nếu có điều gì chưa rõ, hãy yêu cầu giải thích từng khoản một.
Nếu bạn thấy bị kẹt, hãy giữ bước tiếp theo thật nhỏ
Nỗi buồn có thể khiến ngay cả những quyết định đơn giản cũng trở nên nặng nề. Điều đó là bình thường. Bạn không cần phải làm việc này một cách hoàn hảo.
Nếu bạn chưa chắc kiểu sắp xếp nào phù hợp với gia đình mình, hãy bắt đầu chỉ với vài câu hỏi sau:
- Người đó có để lại nguyện vọng rõ ràng không
- Nếu biết trước thì gia đình có ưu tiên an táng hay hỏa táng không
- Gia đình muốn có buổi xem mặt, một buổi gặp gỡ, hay một điều gì đó đơn giản hơn sau này
- Một ngân sách như thế nào là khả thi mà không gây áp lực
Không có một cách “đúng” duy nhất để tưởng nhớ một cuộc đời. Một số gia đình chọn hỏa táng trực tiếp và tổ chức lễ tưởng niệm sau. Một số khác muốn an táng, các nghi thức tôn giáo, nghi thức dành cho quân đội, hoặc một buổi gặp gỡ lặng lẽ tại nhà. Khi bạn sẵn sàng, bạn có thể tìm hiểu thêm về các sắp xếp theo nhu cầu hiện tại.
Nếu bạn cần được hỗ trợ so sánh các lựa chọn mà không phải gọi hàng chục cuộc, Stillpoint có thể kết nối bạn—hoàn toàn miễn phí—với các nhà tang lễ và đơn vị hỏa táng có giấy phép gần bạn. Chúng tôi chỉ là dịch vụ ghép cặp. Chúng tôi không tự thực hiện dịch vụ, không bán hàng hóa, và cũng không tự sắp xếp thay bạn.
- Chỉ cần một câu hỏi hay để bắt đầu.
- Bạn có thể xin thêm thời gian để gọi lại cũng hoàn toàn được.
- Bạn có thể nói: “Xin hãy giải thích rõ hơn, đơn giản hơn.”
Luôn chọn nhà tang lễ hoặc đơn vị hỏa táng được cấp phép, và xác nhận mọi mức giá bằng văn bản trước khi bạn đồng ý.